Czy szczepienie w ciąży jest bezpieczne? Które szczepionki przeciw COVID-19 są rekomendowane ciężarnym? Kiedy je podawać? Odpowiada ekspert

Anna Rokicka-Żuk
Anna Rokicka-Żuk
Zachorowanie na COVID-19 w ciąży to większe ryzyko zdrowotne dla przyszłej matki i dziecka niż szczepienie, które pomaga też chronić pociechę po urodzeniu
Zachorowanie na COVID-19 w ciąży to większe ryzyko zdrowotne dla przyszłej matki i dziecka niż szczepienie, które pomaga też chronić pociechę po urodzeniu Natalia Deriabina/123RF
Kobiety w ciąży są narażone na cięższy przebieg COVID-19, który aż 22 razy częściej skutkuje ich śmiercią, a także sprzyja rozwojowi stanu przedrzucawkowego i urodzeniu wcześniaka. Choć jednak przyszłe mamy są zachęcane do szczepień ochronnych, wiele z nich obawia się o zdrowie swojego dziecka. Czy szczepienie w ciąży jest bezpieczne? W którym trymestrze najlepiej je wykonać? Jakie powikłania może wywołać szczepionka? Który preparat jest najlepszy dla ciężarnej? Na te i inne najczęściej zadawane pytania odpowiada ekspert NPP, dr Aleksandra Wesołowska.

Szczepienie przeciw COVID-19 pomaga zapobiegać ciężkim powikłaniom infekcji, które stanowią zagrożenie dla życia matki i dziecka. Zapewnia też dodatkowe korzyści – przyszłe mamy przekazują ochronne przeciwciała swoim dzieciom, w czym pośredniczy krew pępowinowa.

To wnioski z badania przeprowadzonego przez naukowców z Weill Cornell Medicine i NewYork-Presbyterian Hospital z udziałem 122 kobiet, które w trzecim trymestrze ciąży otrzymały dwie dawki szczepionki Pfizera lub Moderny, czyli preparatów typu mRNA.

Obecność przeciwciał anty-SARS-CoV-2 stwierdzono we krwi z pępowiny 99 procent noworodków w sytuacji, gdy ciężarna otrzymała 2 dawki szczepionki, oraz u 44 proc. maluchów urodzonych przez kobiety zaszczepione pojedynczą dawką preparatu.

Wykazano ponadto, że szczepionki mRNA wywołują u ciężarnych silną odpowiedź immunologiczną skutkującą pojawieniem się przeciwciał w ich krwi już po 5 dniach od podania pierwszej dawki, a transfer tych immunoglobulin do łożyska następował już po 16 dniach; poziom przeciwciał u matek i ich pociech wzrastał z czasem.

Czy jednak przyjęcie przez przyszłą matkę szczepionki COVID-19 jest bezpieczne? Jakie niepożądane odczyny poszczepienne może spowodować? Kiedy najlepiej wykonać szczepienie? Czy można przyjąć preparat w okresie laktacji? I czym grozi infekcja u niezaszczepionej ciężarnej? Na ważne pytania odpowiada dr hab. nauk o zdrowiu Aleksandra Wesołowska, ekspertka zewnętrzna inicjatywy „Nauka przeciw pandemii” (NPP) z Uniwersyteckiej Pracowni Badań nad Mlekiem Kobiecym i Laktacją na Warszawskim Uniwersytet Medycznym.

Czy kobiety w ciąży mogą szczepić się przeciw COVID-19? A co z tymi karmiącymi piersią?

Dr hab. n. o zdr. Aleksandra Wesołowska: Ciąża ani laktacja nie są przeciwwskazaniami do szczepienia przeciw COVID-19. Pytania o to, czy kobieta jest w ciąży oraz czy karmi piersią, pojawiają się w kwestionariuszu wstępnego wywiadu przesiewowego przed szczepieniem osoby dorosłej. Odpowiedź „Tak” lub „Nie wiem” nie dyskwalifikuje do przyjęcia szczepionki, ale wymaga dodatkowego wyjaśnienia przez lekarza.

Pacjentka powinna zostać poinformowana również o istniejących danych pochodzących ze spontanicznych zgłoszeń dotyczących działań niepożądanych szczepionki (NOP), badań postmarketingowych (prowadzonych po rejestracji i wprowadzeniu preparatów do obrotu) oraz rejestrów kobiet szczepiących się na COVID-19 w ciąży.

Lekarz powinien też udzielić informacji zgodnej z charakterystyką produktu leczniczego na temat braku danych pochodzących z badań klinicznych odnośnie bezpieczeństwa i skuteczności szczepionki u kobiet w okresie laktacji – grupa ta nie jest rutynowo objęta badaniami przed rejestracją preparatu. Takie dane są już dostępne dla szczepionek przeciw COVID-19 typu wektorowego oraz opartych na mRNA.

Dowiedz się na temat:

Od czego zależy decyzja o podaniu szczepionki kobiecie ciężarnej?

Decyzja o szczepieniu w okresie ciąży powinna być podjęta przez pacjentkę w porozumieniu z lekarzem. Powinna opierać się na analizie korzyści wynikających z zaszczepienia przeciw COVID-19 w sytuacji globalnej pandemii oraz teoretycznego ryzyka związanego z przyjęciem szczepionki w ciąży.

W świetle aktualnej wiedzy ciąża może być okolicznością związaną z poważniejszym przebiegiem COVID-19 i to również należy wziąć pod uwagę rozpatrując decyzje o szczepieniu. Do czynników ryzyka infekcji COVID-19 należą narażenie zawodowe na zakażenie SARS-CoV-2, otyłość, starszy wiek i cukrzyca.

Zobacz również:

Czy któraś ze szczepionek jest bardziej rekomendowana kobietom w ciąży niż inna?

Dostępne dane na temat stosowania szczepionek w ciąży pochodzą z badań porejestracyjnych preparatów mRNA, takich jak BNT162b2 (znany jako Comirnaty) firmy Pfizer-BioNTech oraz mRNA-1273 od Moderny.

Nie oznacza to jednak, że ciąża jest przeciwwskazaniem do stosowania innych typów szczepionek, jak tych opartych o tzw. technologię wektorową (AstraZeneca, Johnson&Johnson). Dane dotyczące bezpieczeństwa innych preparatów są wciąż ograniczone.

Z racji dostępności danych na temat preparatów opartych na technologii mRNA, są one zalecane do szczepienia kobiet w ciąży zarówno przez polskie grona ekspertów, takie jak Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników (PTGiG), jak i te zagraniczne.

Polecamy także:

Jakie powikłania u ciężarnej może wywołać podanie szczepionki COVID-19?

W rejestrze prowadzonym w Stanach Zjednoczonych zanotowano 35 691 przypadków kobiet ciężarnych zaszczepionych preparatami Pfizer-BioNTech i Moderny.

Kobiety będące w ciąży zgłaszały te same działania niepożądane i z taką samą częstością, jak populacja pań nie będących w ciąży – najczęstszymi reakcjami miejscowymi i ogólnoustrojowymi po każdej dawce obu szczepionek były ból w miejscu wstrzyknięcia, zmęczenie, ból głowy i ból mięśni.

Ciężarne nie zgłaszały poważnych zdarzeń niepożądanych częściej niż kobiety nie będące w ciąży, z wyjątkiem nudności i wymiotów odczuwanych po drugiej dawce szczepionki.

Do analizy działań niepożądanych ściśle związanych z ciążą włączono 3958 przyszłych matek zarejestrowanych w elektronicznym systemie monitorowania ewentualnych działań niepożądanych utworzonym przez Centrum Kontroli i Prewencji Zakażeń.

Szczegółowe wnioski dotyczące bezpieczeństwa szczepienia w trakcie ciąży oparto na 827 przypadkach ciąż, które

Wideo

Materiał oryginalny: Czy szczepienie w ciąży jest bezpieczne? Które szczepionki przeciw COVID-19 są rekomendowane ciężarnym? Kiedy je podawać? Odpowiada ekspert - Strona Zdrowia

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie